Κυριακή, 10 Ιανουαρίου 2010

ΠΕΡΙ ΧΡΟΝΟΥ

Γράφει ο Μιχάλης Καρλής

Τι είναι ο χρόνος ?Αν δεν με ρωτά κανείς ,γνωρίζω .Αν όμως, θέλω να το εξηγήσω σε κάποιον που με ρωτά, δε γνωρίζω.Τα λόγια αυτά του Αγίου Αυγουστίνου δείχνουν τη δυσκολία στον ορισμό του χρόνου.

"...αντιλαμβανόμαστε το χρόνο μόνο όταν έχουμε έκδηλη κίνηση...,δε μετράμε μόνο τη κίνηση με το χρόνο ,αλλά και το χρόνο με τη κίνηση, γιατί και τα δύο αυτά αλληλοορίζονται".

Αριστοτέλης " τα Φυσικά ''

O μεγάλος φιλόσοφος Αριστοτέλης κάνει λάθος?Πως του ξέφυγε?Όταν περιμένουμε κατάκοιτοι σε ένα κρεβάτι να έλθει το τέλος της παρουσίας μας σε αυτό το μάταιο κόσμο,υπάρχει έκδηλη κίνηση?Όταν περιμένουμε σε τεράστια ουρά στην εφορία να πληρώσουμε τα τέλη κυκλοφορίας ,υπάρχει έκδηλη κίνηση?Όταν είμαστε μποτιλιαρισμένοι στην εθνική οδό υπάρχει κίνηση?Δεν κουνιέται φύλο λέει ο λαός.Φαίνεται σαν ο χρόνος να σταμάτησε. Που είναι η έκδηλη κίνηση?

Δεν κάνει λάθος ο Αριστοτέλης,ο χρόνος δεν μετριέται μόνο σε σχέση με τη δική μας κίνηση αλλά με βάση τη κίνηση του δείκτη του ρολογιού ή με βάση τη κίνηση του Ήλιου.

Ο χρόνος έχει έννοια σαν χρονική διάρκεια ενός γεγονότος ,έχει πρακτική αξία η μεταβολή του όχι η απόλυτη τιμή του.

Ο απόλυτος χρόνος είναι ένα φιλοσοφικό πρόβλημα ,το παρελθόν ,το παρόν, το μέλλον είναι ζήτημα έναρξης,γιατί όταν ..........οριστεί το μηδέν ως παρόν αυτόματα γίνεται και παρελθόν, καθημερινά όμως μπορεί να καθοριστεί μια νέα έναρξη .Αν δεν υπάρχει καμιά μεταβολή στο σύμπαν υπάρχει χρόνος?

Ο φυσικός χρόνος ή αστρονομικός είναι ο αντικειμενικός χρόνος μπορεί να μετρηθεί σε σχέση με τις περιοδικές κινήσεις της Γης ή των άλλων ουρανίων σωμάτων

Ο ψυχολογικός χρόνος είναι ο υποκειμενικός χρόνος. Ο χρόνος αυτός διαστέλλεται και συστέλλεται.Μικραίνει στη χαρά και μεγαλώνει στις λύπη. Όταν είσαι ερωτευμένος και περιμένεις την αγαπημένη σου τα τρία λεπτά αναμονής είναι τεράστιος χρόνος.Ο χρόνος αναμονής στα μαιευτήρια διαστέλλεται. Αντίθετα,κάπου στα εξήντα αντιλαμβάνεσαι πόσο σύντομη είναι η ζωή.Γίνεται απελπιστικά μικρός στις εξετάσεις.

Στους έγκλειστους χάνεται η αίσθηση του χρόνου .

Είναι εύκολο να καταλάβουμε ότι η ψυχολογική αίσθηση του χρόνου εξαρτάται από την ηλικία ,τη διάθεση,τις περιστάσεις, τον τόπο, την παρέα .

Ο Βιολογικός χρόνος είναι ο χρόνος που ρυθμίζεται από εσωτερικούς μηχανισμούς, υπάρχουν στη συντριπτική πλειοψηφία των ζωντανών οργανισμών, από τους μονοκύτταρους έως τους πιο πολύπλοκους, όπως ο άνθρωπος. Ρυθμίζουν τις πιο ανόμοιες ζωτικές λειτουργίες, από τη φωτοσύνθεση έως την κυτταρική διαίρεση, από το άνοιγμα ενός λουλουδιού έως τον ύπνο ενός μωρού. Το φως, η πείνα ,η θερμοκρασία,η υγρασία είναι μερικοί παράγοντες που ρυθμίζουν το βιολογικό ρολόϊ.

Ιδιότητες του χρόνου

1)Μεταβολή σε χρόνο μηδέν δεν υπάρχει στη φύση,όλα θέλουν το χρόνο τους.

Η φύση μισεί τις βίαιες μεταβολές δηλαδή ορισμένες μεταβολές που γίνονται σε πολύ μικρό χρόνο.Παράδειγμα βίαιης αντίδρασης είναι η αδράνεια της ύλης όταν προσπαθούμε να μεταβάλλουμε τη κινητική της κατάσταση σε χρόνο που προσεγγίζει το μηδέν.

3)Η έναρξη μιας μεταβολής καθορίζεται χρονικά όταν καθοριστεί η αρχή του χρόνου αυθαίρετα.

4) Η ροή του χρόνου είναι αυξητική διότι δεχόμαστε ότι η κατεύθυνση του χρόνου είναι από το παρελθόν προς το μέλλον .Σαν μαθηματική οντότητα είναι πάντα θετικός αριθμός.

Ο χρόνος στη φυσική είναι ένα θεμελιώδες φυσικό μέγεθος όπως η μάζα και το μήκος,η μονάδα μέτρησης του χρόνου 1 sec, καθορίστηκε αυθαίρετα απο τη διάρκεια της ημέρας.Η διάρκεια της ημέρας καθορίστηκε ως 86400 sec.

O σύγχρονος ορισμός του 1 sec είναι η διάρκεια 9.192.631.770 περιόδων της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας που παράγεται απο το άτομου του Καισίου 133.

Τα φυσικά φαινόμενα εξαρτώνται απο το χρόνο και είναι αυτός που προσδιορίζει και τη ταχύτητα εκδήλωσης τους.

Η εικόνα στη κεφαλίδα της ανάρτησης είναι απολίθωμα όστρακου αμμωνίτη ηλικίας 359.000.000 ετών.

Μ.Καρλής

Το kafeneio-gr ενθαρρύνει τους αναγνώστες να εκφράζουν τις απόψεις τους μέσα από την ιστοσελίδα μας. Παρακαλούμε όμως τα κείμενα να μην είναι υβριστικά, να μην παραπέμπουν σε άλλους ιστότοπους, να γράφονται στην ελληνική ή την αγγλική γλώσσα (όχι greeklish), να είναι κατανοητά και τέλος να είναι κατά το δυνατόν σύντομα. Είναι αυτονόητο πως η ομάδα διαχείρισης φέρει ευθύνη μόνο για τα επώνυμα άρθρα των συντακτών και των συνεργατών της.

Σας ευχαριστούμε για την συμμετοχή σας.

7 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Ειναι ο καιρός να σπείρω και ο καιρός για να θερίσω, ειναι ο καιρός να γκρεμίσω και ο καιρός για να χτίσω, ειναι ο καιρός για πόλεμο και ο καιρός για ειρήνη.... 'Ολα έχουν τον χρόνο τους.
Να επαναλάβω, υπάρχουν κύματα χρόνου διαφόρων μεγεθών που λειτουργούν εν πλήρη αρμονία, αλληλοκαλύπτονται, και δημιουργούν χρονικά σημεία συντονισμού οπου παρατηρείται αλλαγή γεγονότων.
Ο Δάκογλου δεν ασχολήθηκε με αυτό το αντικείμενο και αν υπάρχει κάποιος να πει κάτι ουσιώδες επ΄αυτού ευχαρίστως να το συζητήσουμε.

M.Kαρλής είπε...

Επειδή το καφενείο δεν απευθύνεται σε ένα ειδικό κοινό, τα κείμενα πρέπει να είναι εύληπτα και κατανοητά σε οποιουδήποτε μορφωτικού επιπέδου πολίτη.
Προφανώς εννοείς βαρυτικά κύματα που δημιουργούνται στο χωροχρόνο.
Θα κάνω μελλοντικά αναφορά γιαυτό το θέμα,διότι πρέπει να μιλήσω πρώτα για το χωροχρόνο.

Ανώνυμος είπε...

Σαν μαθηματική οντότητα είναι πάντα θετικός αριθμός.

Αυτό μου φαίνεται λίγο περίεργο.
Ας δουμε το παρακάτω πρόβλημα.

Ένας πατέρας ειναι σημερα 46 χρονων και ο γιος του 20. Πότε η ηλικία του πατέρα θα είναι ή πότε ήταν τριπλάσια του γιού?
Λύση
Έστω ότι θα συμβεί αυτο μετα απο χ χρόνια.
Τότε ο πατέρας θα είναι 46+χ και ο γιος 20+χ.
Σύμφωνα με το πρόβλημα θα είναι
46+χ = 3(20+χ)<=>
46+χ = 60+3χ <=>
-14 = 2χ <=>
χ = -7.
Άρα πριν 7 χρόνια η ηλικία του πατέρα ήταν τριπλάσια από την ηλικία του γιού.
Πραγματι τότε ο πατέρας ήταν 39 και ο γιος 13.
Ως μαθηματική οντότητα εδώ ο χρόνος δεν είναι θετικός αριθμός.
Είναι αρνητικός και σημαίνει παρελθόν.

Πως συφωνεί αυτό που προκύπτει εδώ με αυτό που γραφετε εσείς.

Μ.Καρλής είπε...

Όταν γίνεται μια μεταβολή υπάρχει μια αρχή και ένα τέλος.Ο χρόνος έχει κατεύθυνση από την αρχή προς το τέλος.Δεχόμαστε δογματικά λοιπόν ότι ο χρόνος έχει κατεύθυνση από το παρελθόν προς το μέλλον.Από το μηδέν πρός τη δεδομένη χρονική στιγμή,άρα t>=0.
Oταν επεξεργαζόμαστε μια κίνηση μπορεί να προκύψει δευτεροβάθμια εξίσωση με μια λύση θετική και μία λύση αρνητική.Μαθηματικώς η λύση είναι ορθή εμείς θα δεχθούμε τη θετική λύση αν πρόκειται για το χρόνο.Στο παράδειγμα σου ,κάνεις ένα λογικό λάθος η ηλικία και των δύο ατόμων είναι αυξητική δηλαδή θετική,σαν γεγονός.Αυτό που βρήκες εσύ χ=-7 δεν είναι μια χρονική μεταβολή άλλά το - εκφράζει τη μαθηματική πράξη που πρέπει να κάνεις για να βρείς το ζητούμενο. Ο χρόνος είναι μια ρόδα που κυλάει πάντα μπροστά ποτέ πίσω.Το - εκφράζει την αφαίρεση που κάνεις για να βρείς το πότε σε σχέση με το τώρα. Η χρονική μεταβολή συνοδεύεται κατά Αριστοτέλη με αντίστοιχη μεταβολή στη φύση ,δηλαδή μπορούμε να ισχυριστούμε ότι μειώθηκε η ηλικία πατέρα και γιού,σε αυτό το χρονικό διάστημα?
Δεν ορίζεται χρόνος από το τέλος προς την αρχή.

ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΑΚΡΥΜΑΝΩΛΑΚΗΣ είπε...

Καταρχάς καλή χρονιά σε όλους.
Πολύ ωραία συζήτηση !
Ο Χρόνος είναι βέβαια ένα από τα θέματα για το οποίο εύκολα μπορούμε όλοι να μιλήσουμε, αλλά δυστυχώς εξίσου εύκολα σπάμε τα μούτρα μας όταν πάμε να το εξηγήσουμε σε βάθος. Μ' άρεσε όμως και η ανάρτηση και τα σχόλιο που έχουν γίνει μέχρι τώρα και θα το παρακολουθώ το θέμα, από μακρυά για την ώρα και μετά βλέπουμε.
Καλή συνέχεια!!!

Ανώνυμος είπε...

Ο προηγούμενος σχολιαστής 1:19 π.μ.
είμαι:

Τό ότι "ο χρόνος είναι μια ρόδα που κυλάει πάντα μπροστά ποτέ πίσω", με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο.
Το ίδιο ισχύει και για την πρόταση:
"Η χρονική μεταβολή συνοδεύεται κατά Αριστοτέλη με αντίστοιχη μεταβολή στη φύση".
Είναι αυτό που περιγράφει και η φράση:
"δεν μπορείς να μπείς δυο φορές στο ίδιο ποτάμι"
έστω κι αν συχνά την λέμε με άλλο νόημα.
Η φυσική σημασία των τριών παραπάνω προτάσεων είναι η ίδια.
Εκφράζουν την θετική "φορά" του χρόνου.
Αυτό από φυσική άποψη σημαίνει
την αδυναμία μετάβασης - επιστροφής στο παρελθόν
Αλλά τότε μήπως θα ήταν προτιμότερο να πούμε
"Σαν φυσική οντότητα ή σαν φυσικό μέγεθος ο χρόνος, όταν εκφράζεται με θετικό αριθμό αναφέρεται στο μέλλον, ενώ όταν εκφράζεται με αρνητικό αριθμό αναφέρεται στο παρελθόν"
και όχι
"Σαν μαθηματική οντότητα είναι πάντα θετικός αριθμός"?

Ανεξάρτητα από την μικρή μας "διαφωνία" η αναρτησή σου είναι θαυμάσια.
Και μια που ξεκινάς με τον Αυγουστίνο θα ήθελα να προσθέσω μια φράση του.
Σε κάποιο σημείο γράφει:
non in tempore, sed cum tempore, finxit Deus mundum
Δηλαδή δεν δημιούργησε ο θεός τον κόσμο "εν χρόνω" (δηλαδή κατά την διάρκεια του χρόνου), αλλά μαζί με τον χρόνο.
Κάτι που συμφωνεί απόλυτα με την άποψη ότι ο χρόνος αποκτά υπόσταση με την κίνηση και την περιοδικότητα των φυσικών φαινομένων.
Ομολογώ πως παρότι δεν εντρυφώ ιδιαίτερα σε θρησκευτικά κείμενα, ο Αυγουστίνος με εντυπωσίασε!

α Κενταύρου είπε...

Φίλε 1.19
Ευχαριστώ για το σχόλιο σου.Το κρίνω εύστοχο,αναλυτικό,διερευνητικό.Ο χρόνος είναι"ένα μη χωρικό γραμμικό συνεχές στο οποίο τα γεγονότα συμβαίνουν με εμφανώς μη αναστρέψιμη τάξη".Τυπικός ορισμός.
Ο χρόνος που κυλάει σαν ποτάμι όπως λες.
Σύμφωνα με το Πυθαγόρα η φύση εκφράζεται με αριθμούς ,αν είναι έτσι ο χρόνος εκφράζεται με θετικούς αριθμούς.Το παρελθόν δεν χρειάζεται να εκφραστεί με αριθμό διότι η μετάβαση σε αυτό είναι αδύνατη αφού ο χρόνος έχει συγκεκριμένη κατεύθυνση ροής.Δεν έχει νόημα να πούμε ότι ο Περικλής έζησε -500 χρόνια απο τη γέννηση του Χριστού,αυτό δεν εκφράζει χρονική μεταβολή.Τα φυσικά μεγέθη χαρακτηρίζονται θετικά η αρνητικά για να δηλώσουμε κατεύθυνση ή ιδιότητα όπως το θετικό ή αρνητικό φορτίο. Η μάζα εκφράζεται με θετικό αριθμό διότι προφανώς δεν έχει κατεύθυνση.
Στη φύση το -10 δεν σημαίνει μικρότερο του +10 όπως με τους αρνητικούς αριθμούς.Σημαίνει πχ δύναμη ίδια με φορά αρνητική.
Η έκφραση θα ήταν σωστή απόλυτα αν έγγραφα΄Το φυσικό μέγεθος χρόνος εκφράζεται πάντα με θετική αριθμητική τιμή.Αυτά για την αποκατάσταση της επιστημονικής τάξης.Σε ένα κείμενο που πρέπει να ενταχθεί σε ένα δημοσιογραφικό κατά βάση χώρο,ίσως να μην βλάπτει την ουσία η μη ακριβής τήρηση της επιστημονικής ορολογίας.
Όταν όμως επισημαίνεται τότε η αποκατάσταση είναι επιβεβλημένη.
Όσο για τον Αυγουστίνο ,ούτε εγώ εντρυφώ σε θρησκευτικά κείμενα,αλλά είμαι της αρχής ότι η αλήθεια έχει αξία, ανεξάρτητα ποιός τη λέει.